Pamiętacie, jak kilka miesięcy temu działacze Projektu Ożarów zbierali podpisy pod petycją w sprawie opracowania spójnej koncepcji rozwoju sieci dróg rowerowych w naszej gminie? Naszą rozmowę z Maciejem Fidlerem i Jerzym Aniołkiem przeczytacie tutaj, a treść petycji znajdziecie pod tym linkiem.
Przypomnijmy: młodzi mieszkańcy nie ograniczyli się do narzekania na stan infrastruktury. Przygotowali kilkudziesięciostronicowe opracowanie zawierające analizy, konkretne propozycje rozwiązań technicznych i planistycznych, a także pomysł na to, jak połączyć istniejące i przyszłe drogi rowerowe w jedną funkcjonalną sieć.
Zaproponowali również wprowadzenie jednolitych standardów projektowania infrastruktury rowerowej, uwzględnianie potrzeb rowerzystów podczas nowych inwestycji drogowych oraz przeprowadzenie konsultacji społecznych.

Pod petycją podpisało się blisko 340 osób.
Po niemal trzech miesiącach oczekiwania na odpowiedź autorzy doczekali się pisma z Urzędu Miejskiego, datowanego na 10 listopada 2026 roku i podpisanego przez zastępcę burmistrza Dariusza Skarżyńskiego.
Odpowiedź jest negatywna. A sposób jej uzasadnienia jest na tyle kuriozalny, że zasługuje na osobny komentarz.


Młodzi chcieli konkretów. Władze Ożarowa odpowiedziały urzędowym bełkotem
Tak najkrócej mógłbym podsumować tę odpowiedź. Zazwyczaj staram się gryźć w język, zadawać pytania, szukać wyjaśnień i przedstawiać szerszy kontekst danego problemu. Tym razem jest mi wyjątkowo trudno.
Bo nie chodzi nawet o sam fakt odrzucenia propozycji. Urząd ma prawo nie zgadzać się z mieszkańcami. Może uznać, że określone rozwiązania są zbyt kosztowne, technicznie niewykonalne albo niepasujące do lokalnych warunków. Ale wypadałoby to rzeczowo uzasadnić. A przede wszystkim potraktować poważnie ludzi, którzy poświęcili swój czas, żeby przygotować coś pożytecznego dla gminy.
Tymczasem autorzy petycji dowiedzieli się między innymi, że wszystko zostało już przewidziane w Strategii Rozwoju Gminy, zmiana istniejących nawierzchni byłaby marnotrawieniem pieniędzy, projektowanie dróg wymaga specjalistycznej wiedzy (serio?), a konsultacje społeczne właściwie już się odbyły.
Czy naprawdę na tym musi kończyć się każda rozmowa samorządu z zaangażowanymi mieszkańcami? Dlaczego?
Ale co właściwie jest niegospodarne? Punkt 2 odpowiedzi
Zastępca burmistrza odnosi się do propozycji zmiany nawierzchni istniejących dróg rowerowych. Stwierdza, że nie przewiduje się takich zmian do czasu naturalnego zużycia materiałów, a postulowane rozwiązania oznaczałyby niegospodarność i marnotrawienie środków publicznych. Tylko tutaj pojawia się ciekawe pytanie.
Co jest bardziej niegospodarne: rozważenie stopniowej poprawy jakości istniejącej infrastruktury czy projektowanie nowych inwestycji drogowych bez spójnego planu rozwoju komunikacji rowerowej?
Spójrzmy na trwającą właśnie przebudowę skrzyżowań ulicy Poznańskiej z Zamoyskiego, Cichą i Kapucką. Wartość kontraktu to ponad 7,8 mln zł. Z komunikatu urzędu dowiadujemy się o poszerzeniu jezdni, zmianach geometrii skrzyżowań, sygnalizacji i oświetleniu. W opublikowanym komunikacie urzędu nie ma informacji o rozwiązaniach dla rowerzystów.
A przecież wzdłuż Poznańskiej planowana jest również duża inwestycja rowerowa.
Czy przy projektowaniu tych skrzyżowań uwzględniono jej przyszły przebieg? Czy zastosowane rozwiązania pozwolą na bezproblemowe połączenie obu inwestycji? Czy nie okaże się, że fragment niedawno przebudowanej infrastruktury trzeba będzie ponownie zmieniać? Odpowiedź raczej mnie nie zaskoczy, ale pytam, bo właśnie przed podobnymi problemami powinna chronić spójna koncepcja rozwoju sieci rowerowej. To samo na ul. Poniatowskiego – gdzie to deweloper ma zapłacić za przebudowę skrzyżowania z Poznańską! Czy fakt, że nikt nie zaproponował pociągnięcia drogi rowerowej wzdłuż Poniatowskiego do skrzyżowania i przyszłej drogi na Poznańskiej na etapie, kiedy za prace zapłaci podmiot prywatny, można uznać za w pełni gospodarne? Nie wiem, pytam.

Nikt nie oczekuje przecież, że gmina jutro zerwie całą istniejącą kostkę betonową i zastąpi ją asfaltem. Chodzi o to, żeby nowe inwestycje były projektowane według jednolitych zasad, a istniejące odcinki sukcesywnie poprawiano tam, gdzie jest to uzasadnione. Skoro tak wiele uwagi poświęcamy gospodarności, warto myśleć nie tylko o kosztach dzisiejszych robót, ale także o konsekwencjach decyzji projektowych na kolejne kilkanaście lat.

Czy ktoś rzeczywiście analizuje potrzeby rowerzystów? Punkt 3 odpowiedzi
W kolejnym punkcie zastępca burmistrza wyjaśnia, że rozbudowę dróg poprzedzają analizy natężenia ruchu, stanu infrastruktury oraz uwarunkowań przestrzennych, własnościowych, środowiskowych i ekonomicznych. Oczywiście, że powinny poprzedzać. To podstawa odpowiedzialnego projektowania.
Tylko gdzie są wyniki tych analiz i w jaki sposób przekładają się na rozwój spójnej sieci rowerowej w całej gminie?
Czy gmina analizuje, ilu mieszkańców dojeżdża rowerami do szkół, dworca kolejowego i przystanków autobusowych? Które skrzyżowania są dla nich najbardziej niebezpieczne? Gdzie brakuje kilkudziesięciu metrów połączenia, żeby istniejące odcinki zaczęły tworzyć funkcjonalną całość? Sam wczoraj fotografowałem rowery przypięte w okolicach szkoły i dworca. To oczywiście nie zastępuje profesjonalnych badań, ale pozwala zobaczyć, jak wielu mieszkańców każdego dnia korzysta z rowerów i z jakimi problemami muszą się mierzyć. Dworzec znajduje się niemal na wprost Urzędu Miejskiego, nie da się tego nie zauważyć!
Chętnie zobaczyłbym wyniki podobnych analiz wykonanych na zlecenie gminy. Bo jeśli rzeczywiście istnieją, to dlaczego nie wykorzystać ich do opracowania postulowanej koncepcji? I jeszcze jedno. Czy blisko 340 podpisów mieszkańców popierających potrzebę uporządkowania infrastruktury rowerowej nie jest wystarczającym sygnałem, że warto przyjrzeć się problemowi bliżej?
Bo to trzeba się zastanowić i popracować. Punkt 4 odpowiedzi
Zastępca burmistrza poświęca dużą część pisma opisowi przepisów dotyczących projektowania dróg i organizacji ruchu. Wyjaśnia też, że proponowane przez mieszkańców standardy wymagałyby dostosowania do obowiązującego prawa.
Panie Burmistrzu, ależ oczywiście!
Przecież nikt rozsądny nie oczekuje, że przygotowany przez licealistów dokument zostanie jutro przyjęty jako obowiązujący standard projektowy bez żadnych zmian. Autorzy sami zaznaczali, że ich propozycje wymagają dopracowania, analiz i konsultacji. Nie przedstawiali swojego opracowania jako gotowego projektu budowlanego.
Na tym właśnie polegała istota petycji: żeby gmina zajęła się tym tematem profesjonalnie.
Zamiast tego otrzymujemy wyjaśnienie, że projektowanie infrastruktury jest skomplikowane. Żeby trzeba wykorzystać wiedzę urzędników, projektantów i specjalistów, a także znajomość lokalnych problemów przez mieszkańców.
Owszem. Jest. Dlatego zajmują się nim profesjonaliści, a nie wyłącznie grupa licealistów w wolnym czasie. Tylko czy fakt, że jakieś zadanie jest skomplikowane, stanowi argument przeciwko jego podjęciu? W naszej gminie chyba niestety tak.
Wszystko jest w Strategii. Tylko co właściwie?
To chyba najważniejszy argument, do którego urząd wraca w swojej odpowiedzi. Rozwój sieci rowerowej został już przecież uwzględniony w Strategii Rozwoju Gminy Ożarów Mazowiecki na lata 2024–2030. Zajrzyjmy więc do tego dokumentu. Przypomnijmy przy okazji, że Strategia obejmująca okres od 2024 roku została przyjęta dopiero 28 sierpnia 2025 roku, czyli półtora roku po terminie, kiedy powinna zacząć obowiązywać.

Rzeczywiście, znajdujemy tam wiele zapisów dotyczących rowerów. Mowa między innymi o budowie sieci szkieletowej regionalnych dróg rowerowych, zapewnieniu spójności połączeń, rozwoju infrastruktury łączącej miejscowości i poprawie bezpieczeństwa. Strategia przewiduje również wzrost długości dróg rowerowych i liczby parkingów dla rowerów.
Wszystko bardzo słuszne. Trudno się z czymkolwiek nie zgodzić.

Proponowane w Petycji „standardy dla gminy Ożarów Mazowiecki” w istocie nie stanowiłyby samoistnego bytu lecz wymagały dostosowania do ww. rozwiązań określonych prawem.



Co więcej, na stronach 83-84 znajdziemy konkretne wytyczne dotyczące rozwiązań technicznych, między innymi dopuszczalnych form ruchu rowerowego w zależności od natężenia ruchu samochodowego i ograniczeń prędkości. Jest tam nawet zapis, że niedozwolone jest prowadzenie tras ścieżkami brukowanymi czy nadmiernie nierównymi.
A teraz przypomnijmy sobie, co urząd napisał o postulacie zmiany istniejących nawierzchni z kostki betonowej.
Oczywiście nie oznacza to, że Strategia nakazuje natychmiastową wymianę wszystkich istniejących nawierzchni. Pokazuje jednak, że problem jakości tras rowerowych został dostrzeżony również w gminnym dokumencie. Skoro więc mamy tak ambitne założenia, to tym bardziej warto zapytać o sposób ich realizacji.
Piękne słowa, ale gdzie są konkrety?
Nie twierdzę, że gmina nie robi niczego w sprawie infrastruktury rowerowej. Byłoby to nieuczciwe. W styczniu podpisano umowy na zaprojektowanie i budowę ponad 12 kilometrów asfaltowej infrastruktury rowerowej, między innymi wzdłuż Poznańskiej (a także w kwartale Konopnicka – Kolejowa – Strażacka, gdzie pod wycinkę ma pójść kilka drzew…). To duży i potrzebny projekt, na który ma zostać przeznaczone ponad 38 milionów złotych.
Ale pojedyncza duża inwestycja nie zastępuje planu rozwoju całej sieci.
Strategia określa kierunki działania, cele i oczekiwane rezultaty. Nie daje jednak mieszkańcowi odpowiedzi na wiele praktycznych pytań. Jak konkretnie będzie można dojechać rowerem z poszczególnych osiedli i sołectw do centrum Ożarowa? Które brakujące połączenia mają powstać w pierwszej kolejności? Czy dzieci będą mogły bezpiecznie dojechać rowerami do szkoły? Gdzie trzeba zabezpieczyć teren pod przyszłe trasy (także w konkteście Planu Ogólnego), zanim zostanie zabudowany? Jakie standardy będą obowiązywały przy projektowaniu nowych dróg?
I wreszcie:
Co konkretnie ma powstać do 2030 roku, gdzie i w jakiej kolejności?
Do zakończenia obowiązywania Strategii pozostały już niewiele ponad cztery lata.
Czy mieszkańcy doczekają się przedstawienia harmonogramu realizacji spójnej sieci rowerowej, czy też w 2030 roku przeczytamy w kolejnym dokumencie, że rozwój infrastruktury nadal jest jednym z najważniejszych celów gminy?
Strategia mówi, dokąd chcemy dojść. Koncepcja powinna pokazywać, którędy i jak zamierzamy tam dotrzeć.
Konsultacje już były. Czyli sprawa zamknięta? Punkt 5 odpowiedzi
To chyba najbardziej zdumiewający fragment całego pisma.
Zastępca burmistrza stwierdza, że projekt Strategii był konsultowany społecznie, a mieszkańcy, organizacje i instytucje nie zgłaszali uwag dotyczących rozbudowy dróg rowerowych. W związku z tym urząd uznaje, że konsultacje w tym zakresie już się odbyły.
Tyle że konsultacje projektu Strategii zakończyły się w czerwcu 2025 roku. A petycja jest inicjatywą z 2026 roku.
Czy naprawdę wcześniejsze konsultacje ogólnego dokumentu strategicznego mają być argumentem przeciwko rozmowie o nowej, szczegółowej propozycji mieszkańców? Przecież to dwa różne zagadnienia. Jak w ogóle można użyć takiego argumentu?
Autorzy petycji nie domagali się ponownego konsultowania całej Strategii. Proponowali przygotowanie konkretnego dokumentu dotyczącego infrastruktury rowerowej, a następnie przeprowadzenie konsultacji jego założeń. Czy fakt, że mieszkańcy nie zgłosili uwag podczas opracowywania Strategii, oznacza, że przez kolejne lata nie powinni już przedstawiać żadnych nowych pomysłów? Władze gminy jak widać tego by chyba chciały.
Jeśli tak ma wyglądać dialog społeczny, to po co w ogóle zachęcać mieszkańców do aktywności?

Urząd odrzuca propozycje mieszkańców, choć podobne działania przewiduje plan mobilności przyjęty przez Radę Miejską
Tak, dobrze czytacie. Warto w tym miejscu przypomnieć o jeszcze jednym dokumencie, o którym w odpowiedzi na petycję zabrakło wzmianki. 14 grudnia 2023 roku Rada Miejska w Ożarowie Mazowieckim przyjęła uchwałą Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dla metropolii warszawskiej 2030+. Jego wykonanie powierzono burmistrzowi. I wiecie co znajdziemy na stronie 78 tego dokumentu? Działanie 5.7 zatytułowane „Opracowanie gminnych planów rozwoju tras rowerowych”.

Tak, dobrze czytacie. Gmina przyjęła dokument przewidujący opracowywanie lokalnych planów sieci rowerowej, a teraz… odrzuca petycję mieszkańców postulujących przygotowanie właśnie takiego planu.
Co więcej, na kolejnej stronie dokument przewiduje poprawę jakości istniejących tras rowerowych, w tym dostosowywanie nawierzchni do obowiązujących standardów. Tymczasem zastępca burmistrza w odpowiedzi na petycję określa postulowaną wymianę nawierzchni przed jej naturalnym zużyciem jako niegospodarność.

I wreszcie dokument mówi o współpracy z organizacjami społecznymi przy planowaniu rozwiązań transportowych oraz zachęca do przygotowywania lokalnych programów mobilności.
Panie Burmistrzu, to jak właściwie jest? Czy przyjęte przez Radę Miejską dokumenty mają wyznaczać rzeczywisty kierunek działań urzędu, czy obowiązują tylko do momentu, w którym trzeba zacząć przekładać je na konkretne działania?
Bo kiedy mieszkańcy proponują rozwiązania zbieżne z zapisami przyjętego przez gminę planu, a urząd odpowiada, że ich realizacja jest niecelowa, trudno nie dostrzec sprzeczności. Nie oznacza to oczywiście, że gmina musi zaakceptować każdą propozycję zawartą w petycji. Ale należałoby przynajmniej wyjaśnić, w jaki sposób zamierza realizować działania, które wcześniej sama przyjęła.
Skoro opracowanie gminnych planów rozwoju tras rowerowych już zapisano w oficjalnym dokumencie, to dlaczego propozycja mieszkańców dotycząca właśnie takiego planu została odrzucona? Jak to się mówi, Bareja by tego nie wymyślił.
Aktywność obywatelska? Tak, ale nie u nas.
Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na coś, co moim zdaniem jest nawet ważniejsze od samych dróg rowerowych. W Strategii Rozwoju Gminy, do której odnosi się Burmistrz, wielokrotnie podkreślana jest rola aktywności obywatelskiej, integracji społecznej i zaangażowania mieszkańców.

Tymczasem młody mieszkaniec gminy, zamiast ograniczyć się do narzekania w Internecie, poświęca swój wolny czas na przygotowanie obszernego dokumentu, szuka rozwiązań, rozmawia z mieszkańcami i zbiera podpisy. 340 podpisów!
Robi dokładnie to, do czego samorządy powinny zachęcać. A co otrzymuje z urzędu?
Negatywną odpowiedź, której podsumowanie sprowadza się do stwierdzenia, że kierując się celowością, rzetelnością i efektywnością gospodarowania środkami publicznymi, urząd nie uwzględnia postulatu. Nie ma propozycji spotkania. Nie ma zaproszenia do dalszych rozmów. Nie ma nawet zwykłego podziękowania za zaangażowanie.
Naprawdę tak trudno było napisać: „Dziękujemy za przygotowanie opracowania. Nie możemy przyjąć wszystkich propozycji, ale zapraszamy do wspólnej analizy możliwych rozwiązań”?
Nie trzeba zgadzać się z każdym pomysłem mieszkańców, żeby okazać im szacunek. To zresztą kolejny przypadek w ostatnich tygodniach, kiedy inicjatywy młodych mieszkańców gminy, dotyczące spraw publicznych, spotykają się z odmową lub brakiem gotowości do dalszej rozmowy. Wystarczy przypomnieć dyskusję o nagrywaniu posiedzeń komisji.
W obu przypadkach trudno oprzeć się wrażeniu, że młodzieńcza aktywność obywatelska jest mile widziana przede wszystkim wtedy, gdy nie wymaga od władz zmiany dotychczasowego sposobu działania. A przecież powinniśmy cieszyć się z tego, że młodzi ludzie w ogóle chcą zajmować się sprawami swojej gminy, póki tu mieszkają, znajdują na to czas i im się w ogóle chce.
Panie Burmistrzu, nikt nie oczekuje wybudowania całej sieci rowerowej w ciągu jednego roku. Mieszkańcy proszą przede wszystkim o plan, według którego ta sieć będzie powstawać. O potwierdzenie, że Gmina ma w tym temacie jakiekolwiek plany i pomysły. Czy naprawdę jedyną odpowiedzią osoby nadzorującej gminne inwestycje musi być wykład o tym, jak skomplikowane jest projektowanie dróg?
Władza dla mieszkańców, czy mieszkańcy dla władzy?
Ta odmowa to nie jest po prostu kolejny urzędowy papier. To kolejny przykład tego, jak trudno w naszej gminie przełożyć obywatelskie zaangażowanie na rzeczywisty dialog z władzami. Zamiast propozycji współpracy otrzymaliśmy urzędowe uzasadnienie, dlaczego nie warto podejmować zaproponowanych działań. Zamiast dyskusji nad konkretnymi rozwiązaniami – wyjaśnienia, dlaczego ich przygotowanie jest skomplikowane. I niestety, nie pierwszy raz można odnieść wrażenie, że inicjatywy mieszkańców są traktowane bardziej jak problem do załatwienia niż szansa na zrobienie czegoś dobrego.
Pojawia się więc pytanie: dla kogo właściwie jest urząd?
Władza nie otrzymała mandatu od mieszkańców po to, żeby udowadniać im, że wie lepiej. Jej zadaniem jest również słuchanie, współpraca i korzystanie z zaangażowania ludzi, którym zależy na rozwoju gminy. Pod petycją podpisało się ponad 300 osób. Jej autorzy poświęcili wiele godzin na przygotowanie konkretnych propozycji. Nie oczekiwali przecież bezwarunkowego zaakceptowania każdego pomysłu.
Czy naprawdę tak trudno było potraktować ich pracę jako punkt wyjścia do rozmowy, zamiast kończyć sprawę odmową?
Bo jeśli nawet tak przygotowana obywatelska inicjatywa nie staje się początkiem merytorycznej dyskusji, to jaki sygnał wysyła to mieszkańcom, którzy chcieliby angażować się w sprawy swojej gminy?
Co trzeba zrobić, żeby stać się partnerem do rozmowy?
Mieszkańcy nie potrzebują kolejnych pięknych zdań o „zrównoważonej mobilności”. Oczekują konkretów.
Czas na powtarzanie ogólnych deklaracji już się skończył. A młodzi ludzie, którzy poświęcają swój czas i próbują wypracować konkrety, zasługują na coś więcej niż urzędowe wyjaśnienie, dlaczego ich propozycje nie zostaną przyjęte. Po ludzku.
MM






